Natuurroutes
Gelegen tussen de provincies van Perugia en Terni, vormt het territorium rondom Todi een strook die rijk is aan Etruskische en Romeinse resten, middeleeuwse en renaissancebouwwerken en -kerken, met landschappen die van een onbetwiste schoonheid zijn. De Monti Martani omlijsten het hele gebied en vormen één van de belangrijkste attracties hiervan. De vegetatie bestaat voornamelijk uit steeneiken, eiken en in de hoger gelegen gebieden, beuken. De Monti Martani hebben talloze grotten, dolines en blaasgaten, die zijn gevormd door watererosie. Hetzelfde water voedt meer naar beneden vele riviertjes, waaronder enkele heel bekende.
Vanaf Todi rijdt u over de Sp451 richting Spoleto. Deze stad is niet alleen fascinerend vanwege haar monumenten, maar vooral om haar relatie met de omliggende natuur. Het bos Monteluco is dan ook niet alleen een decor, maar speelt een hoofdrol in de geschiedenis van de stad, met zijn steeneiken, die al van oudsher beschermd zijn. Ook was het aan het einde van de 5de eeuw voor de Syrische heremieten een natuurlijke plek om zich te isoleren voor meditatie en gebed. Het bos biedt een enorme hoeveelheid excursies en wandelingen in een omgeving die het heilige aspect van de natuur laat zien.
Blijf vanaf Spoleto op de Ss3 en neem de afslag Campello. Een juweel van de natuur van Umbrië, zijn de Fonti del Clitumno dé ideale plek om de vervlochtenheid tussen religie en omgeving te kunnen begrijpen. Waterbronnen met intense kleuren en een weelderige vegetatie creëren een omgeving van onvergelijkbare schoonheid. Deze wateren, gewijd aan de god Clutumno, personificatie van de rivier die hier orakels uitsprak, waren al beroemd in Romeinse tijden en werden bezongen door Propertius, Plinius en Vergilius in hun geschriften; in meer recente tijden zijn ze inspiratiebronnen geweest voor dichters als Byron en Giosuè Carducci en schilders als Corot; en ook vandaag de dag stromen ze uit rotsscheuren om zich te verzamelen in een prachtig meertje.
Blijf vanaf Todi op de Sp448, richting Orvieto. Neem de afslag Baschi en rij verder op de Sp205 richting Alviano. De Oase van Alviano is opgericht in 1978 over een gebied van 800 hectare en maakt deel uit van het Parco Fluviale (rivierpark) van de Tiber. Sinds 1990 beheert het WWF er een wildreservaat in een context die rijk is aan bedekkende en moerasachtige plantengroei. Binnen de oase is er een mogelijkheid tot birdwatching met speciale torens en loopbruggen met goed uitgeruste hutten; verder is er een open leszaal in het midden van het moeras. Het gebied is vochtig en ideaal voor het nestelen van zeldzame trekvogels en vaste vogels, men kan er ijsvogels, futen, reigers, aalscholvers, meeuwen, valken en andere vogels aantreffen.
Vanaf Todi neemt men de Ss3bis richting Terni-Rome (afslag Terni). De Cascata (waterval) delle Marmore is één van de meest zeldzame en fascinerende natuurlijke spektakels. Dit is een formidabel Romeins technisch meesterwerk; het was de Romeinse consul Manio Curio Dentato die tot de drooglegging besloot van de moerassen bij de rivier Velino en een aftakking liet graven, genaamd Cavo Curiano, op het punt waar zich nu de belangrijkste waterval bevindt en waar de stilstaande wateren van de rivier verzameld werden. Vandaag de dag bestaat de Cascata delle Marmore (die deze naam kreeg vanwege zijn kalkzouten korst die op marmer leek) uit drie spectaculaire niveaus van een totale lengte van 165 meter (de hoogste van Europa). Vanaf twee goed uitgeruste uitkijkpunten kunnen bezoekers het fascinerende spektakel van de waterkracht aanschouwen. Op een paar kilometer van de Cascata delle Marmore vindt men het Meer van Piediluco, omringd door groene bergen, dat men vanwege de bijzondere schoonheid van het meer niet mag overslaan. Het is het op één na grootste meer in Umbrië.
